Najnowsze treści z serwisu przezwieki.pl https://www.przezwieki.pl WP_N2CR_RSS pl Tue, 03 Nov 2026 14:40:46 +0100 https://www.przezwieki.pl/zdradzil-ksiecia-w-lazni-nagiego-i-mokrego-wydal-w-rece-wroga,7347011308112928a Człowiek, któremu ufał jak nikomu, czekał na chwilę, gdy książę odłoży broń i ubranie. Zaufany dworzanin Lutek dopadł Henryka Brzuchatego w łaźni, wywlókł go nagiego na zewnątrz i wydał w ręce jego największego wroga. Za zdradą stała zemsta za ściętego ojca i worek złota. Oto jedno z najbardziej perfidnych porwań w dziejach piastowskiego Śląska. ]]> Tue, 03 Nov 2026 12:38:47 +0100 7347011308112928 https://www.przezwieki.pl/urodzil-sie-w-bialymstoku-stal-sie-twarza-dyplomacji-stalina,7347014507199520a Pochodził z zamożnej rodziny bankierów z Białegostoku, ale zamiast rodzinnego interesu wybrał działalność rewolucyjną. Meir Wallach zajmował się przemytem broni, a w Paryżu wpadł z banknotami pochodzącymi z jednego z najkrwawszych napadów w historii carskiej Rosji. Kilkadziesiąt lat później, już jako Maksim Litwinow, stanął na czele radzieckiej dyplomacji i przekonywał świat do pokojowej współpracy. ]]> Tue, 03 Nov 2026 12:27:41 +0100 7347014507199520 https://www.przezwieki.pl/z-rowerem-przez-afryke-tak-podrozowal-kazimierz-nowak,7344248535268576a Kazimierz Nowak wyruszył w podróż przez Afrykę na wysłużonym rowerze, ale po drodze korzystał również z koni, łodzi i wielbłąda. Między 1931 a 1936 rokiem pokonał około 40 tysięcy kilometrów. Dotarł na południowy kraniec kontynentu, a następnie wrócił na północ inną trasą. Wyprawę finansował głównie z honorariów za reportaże i fotografie, które pomagała mu sprzedawać pozostająca w Polsce żona. ]]> Tue, 03 Nov 2026 11:00:00 +0100 7344248535268576 https://www.przezwieki.pl/nocna-operacja-przy-lampach-naftowych-tak-narodzil-sie-pomysl,7344253203180800a 31 lipca 1853 roku w lwowskim szpitalu przeprowadzono operację przy świetle lamp naftowych. Za tym osiągnięciem stały doświadczenia dwóch farmaceutów, Ignacego Łukasiewicza i Jana Zeha, oraz praca blacharza Adama Bratkowskiego. Aby sala operacyjna mogła rozbłysnąć nowym światłem, najpierw trzeba było uzyskać odpowiednio oczyszczone paliwo, a następnie skonstruować urządzenie, w którym będzie się bezpiecznie paliło. ]]> Tue, 03 Nov 2026 10:01:00 +0100 7344253203180800 https://www.przezwieki.pl/krolowa-romansowala-z-lekarzem-meza-wygnano-ja-z-danii,7344254464642304a Johann Friedrich Struensee przyjechał na duński dwór jako osobisty lekarz Chrystiana VII. W ciągu kilku lat zdobył zaufanie monarchy, został kochankiem królowej i przejął faktyczne kierownictwo nad sprawami państwa. Wprowadzał reformy inspirowane oświeceniem, lecz jego pozycja budziła coraz większą wrogość. W styczniu 1772 roku dworski spisek zakończył jego rządy, a trzy miesiące później lekarza stracono. ]]> Tue, 03 Nov 2026 09:00:00 +0100 7344254464642304 https://www.przezwieki.pl/uwazal-sie-za-herkulesa-zginal-uduszony-przez-atlete,7344254049668352a Rzymski cesarz Kommodus nie zadowalał się oglądaniem widowisk z honorowego miejsca. Osobiście zabijał dzikie zwierzęta i uczestniczył w pokazowych pojedynkach gladiatorskich. Na arenę wkraczał jednak na własnych warunkach, a jego występy miały sławić niezwykłą siłę władcy. Przedstawiał się przy tym jako nowe wcielenie Herkulesa, którego lwią skórę i maczugę uczynił symbolami swojego panowania. ]]> Tue, 03 Nov 2026 08:00:00 +0100 7344254049668352 https://www.przezwieki.pl/skazali-go-na-dozywocie-z-twierdzy-uciekl-przebrany-za-robotnika,7344251197943008a 25 maja 1846 roku Ludwik Napoleon Bonaparte minął strażników twierdzy Ham, udając robotnika zatrudnionego przy remoncie. Na ramieniu niósł długą deskę, która częściowo zasłaniała mu twarz. Skazany na dożywocie pretendent do francuskiego tronu odzyskał wolność, a sześć i pół roku później został cesarzem Napoleonem III. ]]> Tue, 03 Nov 2026 07:00:00 +0100 7344251197943008 https://www.przezwieki.pl/byl-niewidomy-ale-ruszyl-do-walki-tak-zginal-krol-czech,7343249015811328a Jan Luksemburski nie widział już pola bitwy, ale 26 sierpnia 1346 roku stanął do walki przeciw Anglikom pod Crécy. Według kronikarza Jeana Froissarta król Czech poprosił swoich rycerzy, aby poprowadzili go do przeciwnika. Towarzysze mieli związać wodze koni i razem ruszyć do natarcia. Żaden z nich nie wrócił żywy. ]]> Mon, 02 Nov 2026 11:00:00 +0100 7343249015811328 https://www.przezwieki.pl/bomba-miala-zabic-napoleona-zgineli-przypadkowi-przechodnie,7343621034196224a 24 grudnia 1800 roku Napoleon Bonaparte wyruszył z paryskiego pałacu Tuileries na wieczorne przedstawienie. Jego powóz przejechał przez rue Saint-Nicaise, gdzie spiskowcy ustawili wóz wypełniony prochem i metalowymi pociskami. Eksplozja nastąpiła za późno, by zabić pierwszego konsula. Uderzyła natomiast w mieszkańców i przechodniów, pozostawiając kilkanaście ofiar śmiertelnych. ]]> Mon, 02 Nov 2026 10:00:00 +0100 7343621034196224 https://www.przezwieki.pl/zamordowali-cesarza-podczas-nabozenstwa-zabojcy-udawali-mnichow,7342778662026464a W Boże Narodzenie 820 roku cesarz Leon V uczestniczył w nabożeństwie w pałacowej kaplicy w Konstantynopolu. Wśród śpiewających podczas liturgii znaleźli się spiskowcy, którzy pod zakonnymi szatami ukryli broń. Gdy zaatakowali władcę, próbował bronić się dużym krzyżem. Kilka godzin później tron przejął człowiek skazany wcześniej przez niego na śmierć. ]]> Mon, 02 Nov 2026 09:00:00 +0100 7342778662026464 https://www.przezwieki.pl/wojsko-napadlo-na-uniwersytet-studenci-gineli-w-akademikach,7343624226757888a W nocy z 25 na 26 marca 1971 roku pakistańscy żołnierze wtargnęli na teren Uniwersytetu w Dhace. Przeszukiwali akademiki, strzelali do studentów i zabijali pracowników uczelni. Atak był częścią operacji Searchlight, przygotowanej przez wojskowe władze Pakistanu w celu zdławienia bengalskiego ruchu politycznego. Masakra na kampusie stała się jednym z pierwszych wydarzeń wojny o niepodległość Bangladeszu. ]]> Mon, 02 Nov 2026 08:00:00 +0100 7343624226757888 https://www.przezwieki.pl/katastrofa-kolejowa-odmienila-los-reymonta-dostal-fortune,7343261392538848a 13 lipca 1900 roku Władysław Reymont jechał pociągiem Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, kiedy pod Warszawą doszło do tragicznego zderzenia. Zginęło pięć osób, a pisarz trafił do szpitala. Przez następne miesiące zmagał się z dolegliwościami nerwowymi i walczył o odszkodowanie. Ostatecznie otrzymał od kolei 38 500 rubli, sumę, która znacznie poprawiła jego sytuację finansową. ]]> Mon, 02 Nov 2026 07:00:00 +0100 7343261392538848 https://www.przezwieki.pl/oskarzyla-go-o-gwalt-o-jej-losie-mial-zdecydowac-pojedynek,7343618302409984a 29 grudnia 1386 roku w Paryżu Jean de Carrouges stanął do walki z Jacques’em Le Gris. Obaj ryzykowali życie, lecz wynik pojedynku miał rozstrzygnąć również los Marguerite, żony Carrouges’a, która oskarżyła przeciwnika męża o gwałt. Jeśli jej obrońca przegrałby starcie, kobiecie groziło spalenie na stosie za krzywoprzysięstwo. ]]> Sun, 01 Nov 2026 10:00:00 +0100 7343618302409984 https://www.przezwieki.pl/byl-zwyklym-rybakiem-po-powrocie-do-japonii-zostal-samurajem,7342881777585408a Miał zaledwie czternaście lat, gdy wraz z czterema innymi rybakami rozbił się na bezludnej wyspie na Pacyfiku. Uratował go amerykański wielorybnik, a dalsza podróż zaprowadziła chłopca do Massachusetts. Tam nauczył się angielskiego i nawigacji, później zaś zarabiał na statkach wielorybniczych. Kiedy wrócił do Japonii, jego doświadczenia zainteresowały władze kraju, który przez lata ograniczał kontakty z zagranicą. ]]> Sun, 01 Nov 2026 09:00:00 +0100 7342881777585408 https://www.przezwieki.pl/kazal-zamordowac-brata-tak-chcial-wymazac-go-z-historii,7343826408594688a Pod koniec 211 roku rzymski cesarz Karakalla doprowadził do zabójstwa swojego młodszego brata Gety, z którym miał wspólnie rządzić imperium. Według historyka Kasjusza Diona przygotował zasadzkę w komnatach ich matki, Julii Domny, pod pozorem rodzinnego pojednania. Geta miał umrzeć w jej ramionach, a samą cesarzową zraniono podczas ataku. Karakalla pozostał jedynym władcą, po czym rozpoczął prześladowania ludzi związanych z bratem. ]]> Sun, 01 Nov 2026 08:00:00 +0100 7343826408594688