News (strona 38 z 56)

Zjawisko bibliomanii zyskało nowe oblicze za sprawą Stephena Blumberga, który przez dwie dekady przemyślnie pozyskiwał książki z instytucji naukowych. Skupienie na ochronie unikatowych woluminów i niechęć do zysku wyraźnie wyróżniły jego działalność. Blumberg zbudował z własnych zbiorów monumentalną prywatną bibliotekę, a jego los wzbudził liczne pytania dotyczące relacji między kolekcjonerstwem a przekroczeniem obowiązujących norm.

Gdy w 1314 roku Jacques de Molay z rozkazu króla Francji Filipa IV Pięknego płonął na stosie, przeklął zarówno francuskiego monarchę, jak i papieża Klemensa V. Klątwa Templariuszy miała sięgać kilka pokoleń do przodu. Wkrótce umarł zarówno król Francji Filip IV, jak i jego wspólnik – papież Klemens V. To był dopiero początek tragicznych zgonów.

Gdyby nie Elżbieta Łokietkówna, mapa Europy Środkowej wyglądałaby dziś zupełnie inaczej. Jej spryt, odwaga i zdolności dyplomatyczne sprawiły, że stała się jedną z najbardziej wpływowych kobiet XIV wieku.

Sasi byli ludem wojowniczym, doskonale przystosowanym do walki w leśnych ostępach i bagnach. Nie uznawali zwierzchności jednego władcy. Żyli w niezależnych plemionach, które jednoczyły się jedynie w obliczu zagrożenia. I to właśnie czyniło ich tak trudnym przeciwnikiem!

Joanna Grey nie miała zostać królową. W rzeczywistości nigdy tego nie chciała. Była inteligentną, wykształconą dziewczyną, której świat ograniczał się do książek, teologicznych rozpraw i długich rozmów o wierze.

W październiku 1806 roku Prusy runęły niczym domek z kart. Dwie wielkie klęski – pod Jeną i Auerstedt – sprawiły, że pruska armia przestała istnieć jako siła zdolna do skutecznej obrony swojego państwa. Napoleon był w Berlinie, a jego marszałkowie wkraczali na ziemie, które kiedyś należały do Rzeczypospolitej.

Wiosną 1944 roku fiński żołnierz Aimo Koivunen, próbując przeżyć w ekstremalnych warunkach, nieświadomie przekroczył granice ludzkiej wytrzymałości. W tekście poznasz okoliczności, które doprowadziły do jego samotnej wędrówki przez śnieżne pustkowia, nietypową rolę środków pobudzających, a także codzienne zmagania o przetrwanie na froncie podczas II wojny światowej.

Pot pojawił się na czołach rycerzy, słońce paliło bezlitośnie, a wiatr roznosił odgłosy walk. W pewnym momencie zgodnie z planem Litwini ruszyli do odwrotu, który wzbudził entuzjazm wśród Krzyżaków. To, co wyglądało na klęskę wojsk Władysława Jagiełły, już po chwili miało przerodzić się w spektakularny triumf.

Pod koniec XIII wieku Flandria stała się areną gwałtownych przemian społecznych i gospodarczych. W miarę rozwoju miast wzrastała ich niezależność, co budziło sprzeciw tradycyjnych, feudalnych struktur.

Monument zwany potocznie „Trzy miecze” powstał w 1983 roku na obrzeżach Stavanger tuż nad brzegiem fiordu Hafrsfjord. Autorem tej niezwykłej rzeźby był norweski artysta Fritz Røed, a uroczystego odsłonięcia dokonał król Olaf V.

Ekaterine „Keke” Geladze urodziła się 5 lutego 1858 roku w niewielkiej wiosce Gambareuli w Gruzji w rodzinie ubogiego chłopa. Nie miała łatwego startu w życiu. Jej ojciec zmarł, gdy była jeszcze dzieckiem, a matka, niezdolna do samodzielnego utrzymania rodziny, oddała ją pod opiekę krewnego.

Życie Gilles’a de Rais od początku toczyło się w luksusie. Pochodził z arystokratycznego rodu Montmorency-Laval i odziedziczył fortunę, której mogliby mu pozazdrościć niektórzy książęta. Posiadał rozległe ziemie w Bretanii, Andegawenii i Poitou. Wychowywał się wśród przepychu, uczył się łaciny, fechtunku i sztuki wojennej.

W połowie XI wieku Cesarstwo Niemieckie było u szczytu swojej potęgi. Cesarz Henryk III trzymał w ryzach książąt Rzeszy, podporządkował sobie Czechy i Węgry, a teraz kierował wzrok na kolejne cele. Jednym z nich byli Słowianie Połabscy – niezależne, pogańskie plemiona, które od lat stanowiły problem dla Niemców.

Alice Heine przyszła na świat 10 lutego 1858 roku w Nowym Orleanie w rodzinie francuskich imigrantów. Jej ojciec, Michel Heine, był jednym z najbogatszych ludzi w Luizjanie, który dorobił się fortuny na kredytowaniu plantatorów bawełny i inwestycjach w infrastrukturę kolejową. Matka, Amelia Miltenberger, pochodziła z prestiżowej rodziny o francusko-niemieckich korzeniach.

Przemysław I Noszak nie był pierwszym w kolejce do tronu. Urodził się między 1332 a 1336 rokiem jako trzeci syn Kazimierza I Cieszyńskiego i Eufemii mazowieckiej. W tamtych czasach przyszłość najmłodszych synów książęcych była z góry określona – albo zostawali duchownymi, albo musieli szukać szczęścia w służbie potężniejszych władców.

Zanim Fiodor Dostojewski stał się jednym z najważniejszych pisarzy XIX wieku, spędził cztery lata na katordze w Omsku. Był jednym z wielu skazańców, którzy trafili na Syberię z powodu działalności antycarskiej. Trafił tam w 1850 roku jako młody mężczyzna, pełen idealistycznych przekonań. Pobyt w obozie pracy szybko okazał się dla niego brutalną szkołą życia.

Od momentu śmierci Aleksandra Wielkiego w 323 roku p.n.e. jego imperium stanowiło arenę niekończących się wojen. Powstałe na gruzach jego podbojów królestwa wciąż walczyły o dominację nad światem hellenistycznym. Jednym z najbardziej zapalnych punktów był pas ziem rozciągający się między Syrią a Egiptem.

Emnilda jako trzecia żona Bolesława Chrobrego należy do najbardziej intrygujących postaci kobiecych wczesnopiastowskiej Polski. Jej pochodzenie od lat stanowi przedmiot sporów historyków. Wiadomo, że była córką słowiańskiego księcia Dobromira, określanego przez saskiego kronikarza Thietmara jako „czcigodny senior”.

Co prawda sytuacja Katarzyny Habsburżanki nie była tak trudna jak jej matki – Joanny Szalonej, ale księżniczka była przetrzymywana w zamku pod strażą. Była skromnie ubrana, a przecież była siostrą króla i cesarza. Prosiła brata, by poprawił sytuację bytową ich matki.

Historia australijskiej plagi królików zaczyna się w 1788 roku, gdy pierwsza flota brytyjskich statków przywiozła na kontynent kilka domowych królików, przeznaczonych do hodowli na mięso. Przez kolejne dziesięciolecia zwierzęta te żyły głównie w zagrodach, nie stanowiąc zagrożenia dla środowiska. Sytuacja zmieniła się radykalnie w drugiej połowie XIX wieku.

Paul Anderson przyszedł na świat 17 października 1932 roku w Toccoa w stanie Georgia. Już jako dziecko musiał zmierzyć się z poważną chorobą nerek, która według lekarzy miała uniemożliwić mu aktywność fizyczną.

Kim Peek przyszedł na świat 11 listopada 1951 roku w Salt Lake City w stanie Utah. Już w dzieciństwie lekarze zdiagnozowali u niego makrocefalię – powiększenie mózgu, któremu towarzyszył brak ciała modzelowatego, struktury łączącej obie półkule mózgowe. W tamtych czasach rokowania były ponure: specjaliści sugerowali umieszczenie chłopca w zakładzie opiekuńczym, twierdząc, że nigdy nie nauczy się czytać ani funkcjonować samodzielnie.

Jesień 1910 roku była dla Marii Konopnickiej czasem pogarszającego się zdrowia. Poetka, wyniszczona latami pracy, problemami rodzinnymi i biedą, ostatnie tygodnie życia spędziła w sanatorium „Kisielki” pod Lwowem. Od lat zmagała się z dolegliwościami gastrycznymi, które nasilały się z wiekiem, a ostateczną przyczyną śmierci było gwałtowne zapalenie płuc.

W 1942 roku po upadku Singapuru tysiące alianckich żołnierzy trafiło do japońskich obozów jenieckich. Jednym z nich był australijski inżynier radiowy Russell Francis Wright, który szybko stał się legendą wśród współwięźniów.

Wynaleziona pod koniec XVIII wieku gilotyna miała być „humanitarnym” narzędziem do zabijania. Po raz pierwszy użyto jej 25 kwietnia 1792 roku na Nicolasie Jacquesie Pelletierze, a w okresie Rewolucji Francuskiej stała się narzędziem masowych egzekucji, które miały zakończyć epokę publicznego cierpienia i nierówności wobec prawa. Od tej pory wszyscy skazani, niezależnie od pochodzenia, tracili głowę w ten sam sposób.