News (strona 40 z 56)

Pierwsze widelce pojawiły się na Bliskim Wschodzie już w VII wieku n.e., gdzie znane były pod nazwą barjyn i początkowo służyły wyłącznie elitom. W Bizancjum, czyli wschodnim cesarstwie rzymskim, widelec przyjął się na dobre od IV wieku n.e., początkowo jako element etykiety dworskiej.

Konstanty Plisowski urodził się 8 czerwca 1890 roku w Nowosiółce w rodzinie szlacheckiej herbu Odrowąż. Był trzynastym dzieckiem Karola i Marii Ambrożyny z Hołubów. Wychowywał się w atmosferze patriotyzmu i tradycji wojskowych, co miało ogromny wpływ na jego dalszą drogę życiową. Ukończył Korpus Kadetów w Odessie, gdzie zdobył solidne wykształcenie wojskowe i ugruntował swoje zainteresowanie służbą w armii.

Rodrigo Borgia, czy też Aleksander VI to siostrzeniec papieża Kaliksta III. Od najmłodszych lat był faworyzowany przez wuja. Gdy Rodrigo miał 25 lat, został wicekanclerzem Kurii Rzymskiej. Był to jeden z najważniejszych urzędów Państwa Kościelnego.

Wyobraźmy sobie świat, w którym kobiety w Rzeczypospolitej, wykluczone z życia politycznego, postanawiają wziąć sprawy w swoje ręce: organizują własne sejmiki, wybierają posłanki (zwane posełkami) na sejm panieński (białogłowski) i przekazują im szczegółowe instrukcje wraz z listą postulatów do zrealizowania.

Śmierć Aleksandra Wielkiego, która nastąpiła 10 czerwca 323 roku p.n.e. w Babilonie, do dziś pozostaje jedną z najbardziej zagadkowych w dziejach świata. Władca miał zaledwie niespełna 33 lata i stał u szczytu potęgi, kiedy nagle zachorował i w krótkim czasie zmarł.

Władysław II Jagiellończyk został królem Czech w 1471 roku, kiedy zmarł jego poprzednik – Jerzy z Podiebradów. Jagiellonowie walczyli dla swojego pierworodnego syna również o tron Madziarów. Królem Węgier został jednak w 1458 roku syn Jana Hunyady’ego, tego który walczył z Władysławem Warneńczykiem w bitwie pod Warną – 10 listopada 1444 roku. Mowa o Macieju Korwinie. To oddaliło Jagiellonów od zdobycia korony węgierskiej.

Każda epoka potrafiła wykreować kariery oparte na splotach szczęśliwych okoliczności, ale także na większych lub mniejszych kłamstewkach. Wszyscy przecież znamy Nikodema Dyzmę, który – choć jest postacią literacką – stał się ponadczasowym symbolem sukcesu osiągniętego dzięki manipulacjom i zręcznemu udawaniu osoby o wyższych kompetencjach i statusie.

Podatek bykowy wszedł w życie 1 stycznia 1946 roku, w okresie powojennej odbudowy kraju. Polska straciła miliony obywateli w wyniku wojny, a władze komunistyczne postawiły sobie za cel szybkie zwiększenie liczby ludności. Bykowe miało być narzędziem polityki prorodzinnej – zachętą, a raczej przymusem, by Polacy zakładali rodziny i mieli dzieci. Państwo nie analizowało przyczyn bezdzietności, nie interesowało się indywidualną sytuacją obywateli – liczył się efekt demograficzny.

Podstawą diety polskich chłopów w XIX wieku były produkty, które można było wyhodować lub zebrać samemu. Najważniejsze miejsce zajmowały ziemniaki – spożywane niemal codziennie pod różnymi postaciami: gotowane, tłuczone, z barszczem, kapustą czy mlekiem. Kasza, groch, kapusta i bób stanowiły kolejne filary chłopskiego jadłospisu. Barszcz, żur, polewki i proste zupy były serwowane na śniadanie, obiad i kolację, często w towarzystwie razowego chleba, jeśli tylko był dostępny.

Karolina Kózkówna urodziła się 2 sierpnia 1898 roku w Wał-Rudzie jako czwarte z jedenaściorga dzieci Jana i Marii Kózków. Od najmłodszych lat wyróżniała się głęboką religijnością, zamiłowaniem do modlitwy i troską o innych. Często pomagała w domu, opiekowała się młodszym rodzeństwem i wspierała wujka w prowadzeniu świetlicy oraz biblioteki wiejskiej. Była znana z życzliwości, dobroci i wrażliwości na potrzeby chorych oraz ubogich.

Lato 1932 roku na norweskiej wyspie Leka w regionie Nord-Trøndelag zapowiadało się spokojnie. Rodzina Hansenów przybyła tam na chrzciny, a trzyletnia Svanhild bawiła się nieopodal domu gospodarzy. W pewnym momencie dziewczynka zniknęła. Początkowo sądzono, że oddaliła się sama, jednak szybka mobilizacja mieszkańców ujawniła, że sytuacja jest poważniejsza. W krótkim czasie w poszukiwaniach wzięło udział około 200 osób, które przeczesywały okoliczne lasy, pola i klify.

Podstawę sił zbrojnych pierwszych Piastów stanowiła drużyna książęca, czyli stałe, zawodowe wojsko utrzymywane przez władcę. Drużynnicy byli elitą wojskową – otrzymywali żołd, konie, broń oraz wszelkie niezbędne wyposażenie bezpośrednio od księcia. Ich liczebność, według relacji Ibrahima ibn Jakuba, mogła sięgać nawet trzech tysięcy ludzi, choć współcześni historycy szacują, że faktyczne liczby były niższe. Drużyna była podzielona na oddziały rozlokowane w grodach, a część wojowników stale przebywała przy boku władcy.

Władysław Reymont nie miał łatwego startu w dorosłość. Początkowo próbował swoich sił jako krawiec, a następnie – zafascynowany sztuką – dołączył do wędrownych trup aktorskich. Jego kariera sceniczna okazała się jednak pasmem rozczarowań: niskie zarobki, brak talentu aktorskiego i poważna wada wzroku sprawiły, że musiał porzucić marzenia o sławie na deskach teatru.

Tomasz Mann urodził się 6 czerwca 1875 roku w hanzeatyckiej Lubece, w zamożnej rodzinie kupieckiej. Ojciec, Thomas Heinrich Johann Mann, był nie tylko przedsiębiorcą, ale i senatorem miasta, zaś matka, Júlia da Silva Bruhns, pochodziła z rodziny o niemiecko-brazylijsko-kreolskich korzeniach. To połączenie północnej powściągliwości i południowego temperamentu miało ogromny wpływ na osobowość przyszłego pisarza i często powracało w jego literackich portretach bohaterów.

Upadek Prus i wkroczenie armii napoleońskiej w 1806 roku otworzyły przed Żydami nowe perspektywy. Utworzenie Księstwa Warszawskiego oznaczało nie tylko zmiany polityczne, ale także gospodarcze. W regionie zapanował chaos, granice były płynne, a popyt na towary gwałtownie wzrósł.

Casanova zjawił się w Warszawie 10 października 1765 roku, mając już czterdzieści lat i bogate doświadczenie podróżnika, literata oraz awanturnika. Przybył tu po nieudanej próbie zdobycia posady w Rosji, gdzie nie zyskał łaski carycy Katarzyny II.

Letnie igrzyska olimpijskie w Berlinie w 1936 roku miały być dla Adolfa Hitlera triumfem ideologii nazistowskiej. Niemiecka stolica została przystrojona flagami ze swastyką, a nazistowska propaganda miała przekonać świat o potędze i rzekomej wyższości „czystej” rasy aryjskiej. Władze III Rzeszy na czas igrzysk starały się ukryć prześladowania Żydów i innych mniejszości, usuwając antysemickie napisy i łagodząc restrykcje, by nie zrazić zagranicznych gości.

Życie polityczne Rzeczypospolitej bez wątpienia obracało się wokół sejmów walnych, odpowiedzialnych za uchwalanie konstytucji. Sejmy zwyczajne zwoływano na okres sześciu tygodni (czterdziestu trzech dni), a w przypadku konieczności zwołania sejmu nadzwyczajnego obrady trwały zazwyczaj dwa–trzy tygodnie. Wincenty Skrzetuski, pisarz polityczny epoki oświecenia, podawał, że najdłuższy sejm odbył się za panowania Jana III Sobieskiego, w 1681 roku, i ciągnął się, wraz z prolongatami, pięć miesięcy (dokładnie sto trzydzieści trzy dni). Najkrótszy sejm, który przeszedł do historii jako sejm niemy, miał natomiast miejsce w epoce saskiej, w 1717 roku, i trwał zaledwie siedem godzin.

Po zakończeniu II wojny światowej Emilia Malessa, doświadczona przez okupację i osobiste tragedie, stanęła przed nową rzeczywistością polityczną. W styczniu 1945 roku zaangażowała się w działalność organizacji „NIE”, a następnie Delegatury Sił Zbrojnych i Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość (WiN), gdzie odpowiadała za łączność z zagranicą. Jednak już jesienią 1945 roku, przekonana o bezcelowości dalszej walki z systemem komunistycznym, podjęła decyzję o ujawnieniu się i zakończeniu działalności konspiracyjnej. Otrzymała na to zgodę przełożonych, licząc, że pozwoli to ocalić życie wielu towarzyszy broni.

Belle Gunness, urodzona jako Brynhild Paulsdatter Størseth 11 listopada 1859 roku w norweskim Selbu, była najmłodszą z ośmiorga rodzeństwa. Dorastała w ubogiej rodzinie, co zmusiło ją do pracy na farmach już jako nastolatka. W 1881 roku, kierowana marzeniami o lepszym życiu, wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. Po przybyciu do Nowego Jorku zmieniła imię na Belle i przeniosła się do Chicago, gdzie zamieszkała u siostry i zaczęła pracować jako służąca, a następnie w rzeźni. Jej siła fizyczna była imponująca – mierzyła ponad 170 cm wzrostu i ważyła około 100 kg, co wyróżniało ją na tle innych kobiet epoki.

Po zakończeniu II wojny światowej generał Józef Haller nie zdecydował się na powrót do Polski. Komunistyczne władze stawiały mu warunki, których nie był gotów zaakceptować – oczekiwano od niego poparcia dla nowego ustroju oraz odcięcia się od środowisk emigracyjnych. Haller, wierny swoim ideałom, pozostał na emigracji w Londynie, gdzie zamieszkał na stałe.

Władysław Józef Mickiewicz urodził się 23 czerwca 1838 roku w Paryżu jako najstarszy syn i trzecie dziecko Adama Mickiewicza oraz Celiny z Szymanowskich. Rodzina Mickiewiczów żyła na emigracji, co miało ogromny wpływ na kształtowanie tożsamości młodego Władysława. Ojciec, choć pochłonięty sprawami narodowymi i działalnością literacką, starał się przekazywać dzieciom wartości patriotyczne i dbać o ich edukację, mimo trudnych warunków życia na obczyźnie.

Kim Jo Dzong urodziła się 26 września 1987 roku w Pjongjangu jako najmłodsza córka Kim Dzong Ila i Ko Yong Hui. Wychowywała się w otoczeniu ścisłej elity północnokoreańskiej w cieniu potężnej dynastii Kimów, której losy od dekad wyznaczają kierunek polityki całego kraju. Jej dzieciństwo upłynęło w luksusowych, ale odizolowanych rezydencjach, gdzie priorytetem była lojalność wobec rodziny i przygotowanie do przyszłych ról politycznych.

Barbara Radziwiłłówna przyszła na świat 6 grudnia 1520 roku, w rodzinie jednego z najpotężniejszych rodów Wielkiego Księstwa Litewskiego – Radziwiłłów. Jej ojcem był Jerzy Radziwiłł, hetman wielki litewski i kasztelan wileński, dysponujący ogromnym majątkiem i wpływami politycznymi. Matką Barbary była Barbara z Kołów, pochodząca z cenionej rodziny szlacheckiej na Rusi Halickiej. To właśnie po matce młoda Barbara odziedziczyła imię, które w przyszłości miało stać się symbolem tragicznej miłości i królewskiej legendy.

Jonathan Joss urodził się 22 grudnia 1965 roku w San Antonio w Teksasie. Był potomkiem rdzennych Amerykanów – Komanczów i Apaczów, co miało ogromny wpływ na jego życie i karierę artystyczną. Ukończył studia teatralne na Our Lady of the Lake University, prywatnej katolickiej uczelni w rodzinnym mieście, co dało mu solidne podstawy do pracy aktorskiej. Jego indiańskie dziedzictwo często decydowało o tym, że obsadzano go w rolach związanych z kulturą rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej.