News (strona 41 z 56)

„Podfruwajki” to młode dwórki, które – według części historyków – Katarzyna Medycejska sprowadziła z Francji, Flandrii, Szkocji i Włoch. Miały odgrywać ważną rolę na dworze: wpływać na mężczyzn, zdobywać informacje i lojalnie służyć królowej.

Wielki głód w Galicji nie był tylko dziełem kapryśnej natury. To efekt lat zaniedbań, wyzysku i politycznych błędów, które zepchnęły ten region na krawędź przetrwania. Austriacka monarchia traktowała Galicję jak peryferyjny, mało istotny obszar, który miał jedynie dostarczać podatki i surowce. Szlachta eksploatowała chłopów do granic ich możliwości, a większość plonów była przeznaczona na eksport.

Gród Radusz znajduje się na Dolnych Łużycach, w pobliżu wioski Raddusch w Brandenburgii, na terenie dzisiejszych Niemiec wschodnich. To właśnie tutaj, w okolicach miasta Vetschau, archeolodzy odkryli pozostałości słowiańskiej warowni, która pierwotnie powstała około IX–X wieku.

Zakończenie I wojny światowej pogrążyło Europę w bezprecedensowym chaosie politycznym. Dla Węgier konsekwencje były szczególnie dotkliwe – monarchia habsburska legła w gruzach, a wielonarodowe Austro-Węgry rozpadły się na mniejsze państwa. Jesienią 1918 roku sytuacja gospodarcza i społeczna Węgier stawała się coraz bardziej napięta. Rząd Mihálya Károlyiego, który stał na czele proklamowanej w listopadzie Węgierskiej Republiki Ludowej, nie potrafił zapanować nad narastającym kryzysem.

Elżbieta Batory pochodziła z rodu Batorych i była siostrzenicą polskiego króla Stefana Batorego. Jej rodzice, Jerzy Batory i Anna Batory (siostra polskiego króla Stefana Batorego), byli dalekim kuzynostwem. Liczne małżeństwa między członkami rodziny sprawiały, że w rodzinie Elżbiety jej członkowie borykali się z problemami natury psychicznej. Na przykład ciotka Elżbiety – Klara była biseksualna i lubiła się biczować. Jeden z wujów był satanistą, a brat pijakiem, lubującym się w rozpuście.

Henryk Sucharski urodził się 12 listopada 1898 roku w Gręboszowie. Już od najmłodszych lat wykazywał się pracowitością i ambicją, kończąc szkołę handlową, a następnie gimnazjum w Tarnowie.

Lizka Pareńska, a właściwie Eliza Pareńska, urodziła się w 1888 roku w rodzinie o silnych tradycjach intelektualnych. Jej ojciec, Stanisław Pareński, był cenionym lekarzem i profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, matka Eliza z domu Mühleisen – kobietą niezwykle aktywną towarzysko, prowadzącą jeden z najbardziej znanych salonów literackich Krakowa.

Od młodości Richelieu miewał ataki febry i cierpiał na straszliwe migreny. Sam pisał, że ma słabą głowę. W wieku 26 lat podróżował powozem, na którego pokładzie było łóżko. Od 1621 roku te wszystkie objawy stały się długotrwałe i nie do zniesienia! Richelieu pisał o nich, że go zabijają.

Jan Wawrzyniec Pappacoda, znany także jako Gian Lorenzo Pappacoda, pochodził z wpływowej włoskiej rodziny szlacheckiej z okolic Bari. Był synem barona Francesca Pappacody i Isabelli Siscary. Jego pozycja społeczna oraz koneksje rodzinne umożliwiły mu zdobycie wykształcenia i wstęp do elit politycznych Italii. W okresie, gdy Bona Sforza przebywała już na Mazowszu po śmierci Zygmunta Starego, Pappacoda pojawił się na jej dworze jako zaufany doradca i zarządca skarbca królowej.

Trzecią żoną króla Polski Zygmunta Augusta była Katarzyna Habsburg, młodsza siostra jego pierwszej żony, a także siostra cesarza Maksymiliana II Habsburga. To małżeństwo było wybitnie nieszczęśliwe. Zygmunt August dążył do jego unieważnienia, a gdy uzyskał odmowną odpowiedź od papieża, planował pójść w ślady króla Anglii – Henryka VIII Tudora i zerwać stosunki ze Stolicą Apostolską.

Około roku 958, w czasie, gdy w mglistych oparach mitów i legend zaledwie majaczą sylwetki żywych ludzi i postaci historycznych, w północnej Jutlandii zmarł król wikingów zwany Gormem Starym. Syn pochował go w pogańskim kopcu w Jelling, gdzie znajdowało się zaplecze polityczne rodu. Tym synem był Harald Sinozęby, człowiek uważany dziś za założyciela królestwa duńskiego. Jego charakterystyczny przydomek pochodzi od zepsutego zęba, który pokazywał, gdy się uśmiechał.

Morowe powietrze to dawne określenie na choroby, które wywoływały epidemie, takie jak dżuma, cholera, czarna ospa lub tyfus. Nazwa morowe powietrze powstało z dawnego przeświadczenia, że to powietrze powoduje pomór. Nie wiedziano wtedy jeszcze, że za rozprzestrzenianie się chorób odpowiedzialne są bakterie i wirusy. Z obserwacji naszych przodków wynikało, że powietrze jest odpowiedzialne za roznoszenie chorób.

Kościół pod wezwaniem św. Małgorzaty znajduje się na wysokim polodowcowym wzniesieniu około trzech kilometrów na wschód od Tumu. Wzgórze to jest najwyższym punktem na całej równinie łęczyckiej, które widać już z odległości wielu kilometrów. Mogłoby się zatem wydawać, że zostało ono usypane ręką człowieka, jako ogromny kurhan, lecz jak wykazały badania geologiczne, jest to jedynie pojedynczy, polodowcowy pagórek.

Mieszko I Plątonogi urodził się pomiędzy 1131 a 1146 rokiem jako drugi syn Władysława II Wygnańca i Agnieszki z austriackiego rodu Babenbergów. Był przedstawicielem dynastii Piastów, która w okresie rozbicia dzielnicowego odegrała kluczową rolę w kształtowaniu losów Polski. Imię Mieszko otrzymał po swoim stryju, Mieszku III Starym, co miało podkreślać ciągłość dynastii i nawiązywać do tradycji rodowej.

7 czerwca 1942 roku, gdy oddalające się od siebie floty amerykańska i japońska nie zawinęły jeszcze do macierzystych portów, dla najbystrzejszych bohaterów tej konfrontacji było jasne, że na ich oczach wydarzyło się coś niesamowitego. Już wieczorem 4 czerwca admirał Nimitz opisał w swoim dzienniku to starcie jako „największą bitwę morską od czasów jutlandzkiej w 1916 roku. Jej wynik, zdecydowanie niekorzystny dla Japończyków, oznacz koniec ich ekspansji w Azji”.

Latem 1572 roku zmarł król Polski Zygmunt August. Rozpoczęła się batalia o to, kto teraz zasiądzie na tronie w Krakowie. Naturalną następczynią Zygmunta Augusta mogła być oczywiście jego siostra – Anna Jagiellonka, ale w Polsce, z małymi wyjątkami. była tradycja męskich rządów. Wobec tego zgłaszali się zagraniczni kandydaci.

Barbara z Majewskich urodziła się około 1767 roku, jako córka Mateusza Majewskiego herbu Starykoń, ekonoma z Cząbrowa i rotmistrza nowogródzkiego, oraz Anny z Orzeszków, córki wojskiego mielnickiego. Jej rodzina należała do drobnej szlachty, która od pokoleń zamieszkiwała ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego. Wychowywała się w środowisku, gdzie ceniono tradycję, wykształcenie i przywiązanie do wartości patriotycznych.

Twórca państwa polskiego, ale nie król

Na początku VII wieku Egipt był prowincją Cesarstwa Bizantyjskiego, rządzoną przez namiestnika rezydującego w Aleksandrii. Kraj ten, choć bogaty i strategicznie położony, był osłabiony przez dekady wojen z Persją i wewnętrzne napięcia religijne. Egipscy Koptowie, wyznający monofizytyzm, byli prześladowani przez bizantyjskich zwierzchników, co powodowało narastającą niechęć do władzy centralnej.

Knut musiał bez przerwy usuwać potencjalnych rywali, a jednocześnie nie mógł odpychać od siebie ludzi, od których był zależny. Po dziesiątkach lat wojen i zdrad, walk i kolejnych rozgrywek środowisko polityczne wrzało od konfliktów i rozgoryczenia.

Aby zabezpieczyć prawa Jagiellonów do tronu Węgier, Bona postanowiła wydać swoją najstarszą córkę – Izabellę Jagiellonkę za Jana Zapolyę. Był on „narodowym” kandydatem Madziarów na ich tron. Musiał jednak toczyć walkę ze stronnictwem prohabsburskim, które popierało na króla Ferdynanda I Habsburga.

Jednym z najstarszych i najważniejszych murowanych zabytków kamiennych związanych z panowaniem dynastii pierwszych Piastów jest wykopalisko fundamentów kościoła p.w. św. Jana Chrzciciela, znajdujące się na wczesnopiastowskim grodzisku w wielkopolskim Gieczu. Miejscowość ta położona jest niedaleko Poznania, pomiędzy Kostrzyniem, Środą Wielkopolską, a Wrześnią, a relikty wyżej wymienionej świątyni znajdują się obecnie na terenie rezerwatu archeologicznego należącego do Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, utworzonego tu w roku 1962 z okazji przygotowań do ogólnopolskich uroczystości Milenium Chrztu Polski.

Joanna Gryzik przyszła na świat 29 kwietnia 1842 roku w Porembie, dziś dzielnicy Zabrza, w ubogiej rodzinie śląskich chłopów. Jej ojciec, Johann Gryzik, był komornikiem i pracował w cynkowni należącej do Karola Goduli – jednego z najpotężniejszych przemysłowców regionu, zwanego „królem cynku”. Matka, Antonia Hain, dorabiała jako służąca i robotnica, starając się zapewnić rodzinie podstawowe utrzymanie.

Linia obrony pod ElAlamein ciągnęła się na przestrzeni sześćdziesięciu kilometrów, łącząc cztery rejony umocnień na północy i południu. W czerwcu 1941 roku nakazał ją zbudować generał Auchinleck, zastąpiwszy generała Wavella na stanowisku głównodowodzącego sił brytyjskich na Bliskim Wschodzie.

Maria Medycejska była krewną Jagiellonów. To dlatego, że była córką Joanny Habsburg – najmłodszego dziecka cesarza Ferdynanda I Habsburga i jego żony Anny Jagiellonki, córki króla Czech i Węgier – Władysława II Jagiellończyka i jego trzeciej żony – Anny de Foix Candale. Była zatem Maria Medycejska potomkinią samego króla Polski Władysława II Jagiełły i jego syna – Kazimierza IV Jagiellończyka. W ten oto sposób jagiellońska krew zawitała nad Sekwanę.