News (strona 43 z 56)

W 732 roku bułat islamu wszedł w serce Europy, stawiając czoło największej potędze militarnej kontynentu – Frankom. Hordy najeźdźców składały się głównie z Berberów, którzy „walczyli z końskiego grzbietu, brak zbroi i łuków rekompensując męstwem i religijnym zapałem. Maurowie natomiast bili się za pomocą szabel i lanc. Zazwyczaj podchodzili do bitwy masową szarżą kawalerii, polegając na liczebności i odwadze, aby pokonać wroga; taktyka ta pozwoliła im pokonać tysiące mil i dziesiątki przeciwników.

W okresie muzułmańskiej napaści Hiszpania była od wieków chrześcijańska (z istotną mniejszością żydowską). Na początku V wieku na tych terenach osiedlili się Wizygoci – jedno z wielu pogańskich plemion, które opanowały zachodnie Cesarstwo Rzymskie. Początkowo przyjęli oni heretycką formę chrześcijaństwa (arianizm), ale do 589 roku nawrócili się na główny nurt chrześcijaństwa.

Bona Sforza po śmierci matki, Izabelli Aragońskiej, walczyła z Habsburgami o spadek po niej. Cesarz Karol V Habsburg obiecał polskiej królowej, że uczyni ją wicekrólem Neapolu. Przyjął za to nawet pieniądze, ale Bona tego tytułu nigdy nie uzyskała. Zawiódł ją także król Francji, Franciszek I Walezjusz, który przegrał bitwę pod Pawią (1525) i stał się habsburskim więźniem!

Lata 30. XX wieku. Amerykańskie sierocińce przepełnione były dziećmi, którym zapewniano dach nad głową, regularne posiłki i podstawową opiekę medyczną. Wszystko odbywało się zgodnie z obowiązującymi wówczas zasadami – minimalny kontakt fizyczny z opiekunami, maksymalna sterylność, żadnych emocjonalnych więzi. Liczył się porządek, a nie uczucia.

W latach 50. i 40. IX wieku p.n.e. armie asyryjskie zaczęły docierać dalej niż kiedykolwiek wcześniej. Na wschodzie przekroczyły góry Zagros, na zachodzie przeniknęły do środkowej Anatolii. Lokalni mieszkańcy stanęli w obliczu nieprzepartej siły i można by sądzić, że królestwo asyryjskie znalazło się na dobrej drodze do stania się wiodącą potęgą.

Bolesław II Szczodry jako najstarszy syn Kazimierza Odnowiciela od początku wydawał się stworzony do władzy. Był bowiem energiczny, ambitny i bezkompromisowy. Po śmierci ojca w 1058 roku objął rządy w Polsce i niemal natychmiast zaznaczył swoją obecność na arenie międzynarodowej. Wspierał papieża w sporze z cesarzem, interweniował na Węgrzech i w Czechach, prowadził wojny na Rusi. W 1076 roku ukoronowano go na króla Polski.

Wraz z końcem II wojny światowej Europę ogarnęła fala przesiedleń, deportacji i ucieczek ludności cywilnej. Jedną z największych grup dotkniętych tym dramatycznym procesem stanowili Niemcy z terenów, które przez krótki czas znalazły się pod kontrolą III Rzeszy.

Ryksa Elżbieta przyszła na świat 1 września 1288 roku w Poznaniu jako jedyna córka Przemysła II i jego drugiej żony, Ryksy szwedzkiej. Jej matka zmarła w nieznanych okolicznościach niedługo po porodzie, co sprawiło, że dziewczynka od najmłodszych lat musiała mierzyć się z trudnościami życia dworskiego.

Władysław Jagiełło zyskał wśród poddanych opinię rex ambulans, a więc król podróżujący. Władca ten traktował Wawel jak hotel. Bardzo dużo polował i często objeżdżał swoje włości wzdłuż i wszerz.

Ruch oporu cywilnych społeczności Żydów europejskich różnił się fundamentalnie od wszystkich innych form ruchu oporu. W odróżnieniu od organizacji podziemnych i partyzanckich walczących o wyzwolenie spod okupacji lub walczących ze sobą o to, jak miał wyglądać ich kraj po wojnie, Żydzi europejscy pod okupacją niemiecką mieli do czynienia z reżimem, który postanowił dokonać eksterminacji ich narodu. W tych warunkach ruch oporu oznaczał przeciwstawienie się okupantowi w celu ograniczenia lub zniweczenia jego programu planowej zagłady albo, jeśli było to możliwe, znalezienia jakiegoś sposobu na uniknięcie niechybnej śmierci przez ukrycie się lub ucieczkę.

Raisa Maksimowna Titarenko urodziła się 5 stycznia 1932 roku w Rubcowsku na Syberii. Jej ojciec był inżynierem kolejnictwa, matka zajmowała się domem. Rodzina często zmieniała miejsce zamieszkania z powodu pracy ojca, co ukształtowało elastyczność i otwartość Raisy na nowe sytuacje i ludzi.

Aleksander przyszedł na świat 30 maja 1220 roku w Peresławiu Zaleskim. Był synem księcia Jarosława II i Teodozji, wnukiem Wsiewołoda III, prawnukiem Jurija Dołgorukiego, a zarazem potomkiem Włodzimierza Monomacha.

Kim właściwie był Miecław? Źródła nie dają nam szczegółów o jego pochodzeniu. Wiemy jednak, że pełnił na dworze Mieszka II funkcję cześnika – osoby odpowiedzialnej za kontrolę nad trunkami i żywnością podawaną władcy.

Legenda głosi, że Order Podwiązki został ustanowiony przez Edwarda III Plantageneta zupełnym przypadkiem. Podczas jednego z dworskich bali, w którym uczestniczył również król Anglii, jedna z dam zgubiła podwiązkę. Edward III ponoć zauważył ją, podniósł i założył na własną nogę.

Czołg na początku II wojny światowej nie był ani nowym rodzajem broni, ani nie stanowił monopolu niemieckich sił zbrojnych. Oszałamiający sukces tego pojazdu w kampanii polskiej 1939 roku miał źródło w analizach, jakie w latach 20. XX wieku powstały w armii niemieckiej, która zastanawiała się nad tym, co poszło nie tak w ostatnim roku I wojny światowej, gdy jesienią 1918 roku czołgi i samoloty ententy prowadziły natarcie na froncie zachodnim w czasie tak zwanej kampanii studniowej. Traktat wersalski zakazał Niemcom rozwijania lub posiadania czołgów i złamali oni to ograniczenie dopiero w połowie lat 30.

Ławrientij Beria urodził się 29 marca 1899 roku we wsi Mercheuli w Abchazji, należącej wówczas do części Imperium Rosyjskiego. Jego matka, Marta Dżakeli, była głęboko religijną kobietą, wywodzącą się z gruzińskiej szlachty. Ojciec, Pawieł Beria, był natomiast posiadaczem ziemskim w okręgu suchumskim.

Żołnierze japońscy walczyli aż do śmierci, gdyż wychowano ich w systemie wojskowym, który każdemu rekrutowi wpajał zasadę „gyokusai” (chwalebnego samozniszczenia). Zarówno ich samobójcze ataki, jak i samobójcza obrona sprawiały, że Amerykanie, Australijczycy i Brytyjczycy stawali się coraz bardziej obojętni na śmierć Japończyków. Ich zwłoki leżały często na drogach, dopóki alianckie pojazdy nie zamieniły ich w spłaszczoną, wysuszoną plamę.

Ryksa przyszła na świat około 1140 roku jako córka Władysława II Wygnańca i Agnieszki z rodu Babenbergów. Jej ojciec, najstarszy syn Bolesława Krzywoustego, miał być seniorem całej Polski. Ale polityka dziedziczenia, zainicjowana przez jego ojca, okazała się prawdziwą pułapką. Władysław nie dość że nie zdołał utrzymać się przy władzy, to również został wygnany przez braci. W konsekwencji młoda Ryksa musiała wraz z matką i rodzeństwem opuścić Polskę.

Zagadkowe dzieje zakonu templariuszy, tajemnica ich zaginionego skarbu oraz klątwa rzucona na królów Francji przez ich ostatniego, spalonego na stosie na paryskiej wyspie Wielkiego Mistrza Jakuba de Molay ciągle pobudzają wyobraźnię historyków, poszukiwaczy przygód i pasjonatów średniowiecza. W letnim sezonie jest to więc temat chętnie wykorzystywany przez dziennikarzy, a dawne zamki, komandorie i kościoły templariuszy, rozrzucone po całej Europie, stają się celem urlopowych wypraw dla wielu turystów.

August Emil Fieldorf urodził się 20 marca 1895 roku w Krakowie w rodzinie o głębokich tradycjach patriotycznych. Jego ojciec, Andrzej Fieldorf, był maszynistą kolejowym, a matka, Agnieszka Szwanda, zajmowała się domem. Rodzina mieszkała przy ulicy Lubicz 32 w centrum Krakowa.

Choć to cesarz Klaudiusz ostatecznie zdobył Brytanię, pierwszy Rzymianin, który odważył się stanąć na jej ziemi, był sam Juliusz Cezar. Jego kampanie w 55 i 54 roku p.n.e. nie były jednak podbojami w pełnym znaczeniu – raczej demonstracją siły i próbą zabezpieczenia własnych interesów w Galii.

8 kwietnia 1525 roku Zygmunt Stary podpisał w Krakowie tzw. traktat krakowski ze swoim siostrzeńcem, Albrechtem Hohenzollernem. Układ ten kończył ostatnią wojnę z Zakonem Krzyżackim, toczoną w latach 1519–1521. Dwa dni później, 10 kwietnia, król Polski odebrał od Albrechta uroczysty hołd na Rynku Głównym w Krakowie. Tym samym powołano do życia Prusy Książęce i dokonano sekularyzacji Zakonu, który od tej pory miał już nie podlegać papieżowi, lecz stać się lennem króla Polski.

Po przejęciu władzy przez bolszewików w 1917 roku Feliks Dzierżyński jako fanatyczny zwolennik Lenina otrzymał zadanie utworzenia instytucji odpowiedzialnej za eliminację „wrogów ludu”. Tak powstała Czeka, czyli Wszechrosyjska Komisja Nadzwyczajna do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem. Organizacja szybko stała się narzędziem bezlitosnego terroru, wymierzonym w burżuazję, duchowieństwo, dawną arystokrację, a także każdego, kogo oskarżono o działalność antybolszewicką.

Początek XVII wieku był dla Rosji okresem wyjątkowo ponurym. Historycy nazywają go „Wielką Smutą”. Był to czas chaosu, głodu, wojen domowych i ciągłych walk o władzę. Dynastia Rurykowiczów wygasła, a na moskiewskim tronie zaczęli pojawiać się kolejni pretendenci, podszywający się pod cudownie ocalałego carewicza Dymitra, syna Iwana Groźnego. Carstwo pogrążyło się w kryzysie, który kusił sąsiadów, by coś dla siebie ugrać.

Jednym z najbardziej znanych i najlepiej zachowanym romańskim zabytkiem w Polsce jest Archikolegiata w Tumie pod Łęczycą, oddalona zaledwie o kilkanaście kilometrów od Grodziska nad Nerem. Pierwszy kościół chrześcijański w Tumie powstał w czasach krzepnięcia polskiej państwowości.