News (strona 42 z 56)

Aż do 1925 roku Stalingrad był Carycynem. Nazwę tę nosił od XVI wieku, w którym został założony, gdy jednak po śmierci Lenina kraj znalazł się pod butem Stalina, miasto otrzymało imię na cześć nowego dyktatora. A to dlatego, że podczas wojny domowej, która nastąpiła po rewolucji bolszewickiej, Stalin „uratował” Carycyn przed siłami antyrewolucyjnymi, gdyż… należał do rady obrony miasta. Oczywiście jego rola w tej historii została mocno ubarwiona przez komunistyczną propagandę, było jednak nie do pomyślenia, aby nie przyznano mu całej zasługi. Carycyn otrzymał zatem nazwę Stalingrad i nosił ją aż do roku 1961, kiedy to w ramach destalinizacji stał się Wołgogradem.

W przeciwieństwie do niektórych późniejszych władczyń Europy, Dobrawa nie doczekała się żadnego portretu, miniatury ani opisu wyglądu w zachowanych kronikach. Zarówno Thietmar z Merseburga, jak i Gall Anonim, którzy wspominali o jej roli politycznej i religijnej, nie poświęcili ani słowa jej urodzie czy cechom fizycznym.

W dzisiejszych czasach jest niemal niepojęte, jak można było podróżować we wczesnym średniowieczu tak daleko jak Skandynawowie. Łodzie były otwarte, bez pokładu, morska woda przedostawała się do środka na łączeniach desek w burtach, fale chlustały na pokład, więc żeglarze wciąż musieli wylewać wodę wiadrami. Jeśli wystarczyło wylewanie dwa razy dziennie, łódź uznawano za nadającą się do żeglugi pełnomorskiej. Ludzie nosili ubrania z wełny i skóry, czapki i mocne rękawice żeglarskie, lecz nie mieli żadnej ochrony przed deszczem i wiatrem.

Kiedy w 336 roku p.n.e. dwudziestoletni Aleksander objął macedoński tron po zamordowanym ojcu Filipie II, mało kto przypuszczał, że ten młody władca dokona rzeczy niemożliwej – podbicia największego imperium świata starożytnego.

Pierwszy łomżyński kościół w formie rotundy wybudowano tu najprawdopodobniej w miejscu wcześniejszej pogańskiej świątyni lub megalitycznego grobowca. Zauważył to już wiele lat temu muzealnik z Muzeum Zamku w Kwerfurcie Heiko Einecke, który w porozumieniu z polskimi pasjonatami historii i władzami Diecezji Łomżyńskiej przygotowywał w 2009 roku polsko-niemieckie uroczystości milenijne związane z męczeńską śmiercią św. Brunona z Kwerfurtu.

Po abdykacji 25 listopada 1795 roku Stanisław August Poniatowski został zmuszony do opuszczenia Warszawy. Początkowo przebywał w Grodnie pod stałym nadzorem urzędników carskich. Sytuacja króla zmieniła się po śmierci carycy Katarzyny II w 1796 roku. Nowy car Paweł I pozwolił mu przenieść się do Petersburga i oddał do dyspozycji luksusowy Pałac Marmurowy.

Nie wiadomo, gdzie i kiedy się urodził. Według islandzkich sag był synem Sigurda Ringa, legendarnego króla Szwecji i Danii, który władał północną Europą w VIII wieku. Jeśli to prawda, Ragnar nie był pierwszym lepszym berserkiem, lecz potomkiem królewskiego rodu, który odziedziczył tron i władzę.

Pod koniec X wieku Czechy były państwem, które formalnie znajdowało się pod zwierzchnictwem Rzeszy. Ale rzeczywistość była daleka od stabilności. Po śmierci Bolesława II Pobożnego w 999 roku w kraju rozpętała się brutalna walka o władzę.

Wszystko zaczęło się od jednego, fatalnego błędu. W 391 roku p.n.e. Galowie z plemienia Senonów pojawili się w Etrurii. Byli wojownikami, ale nie przybyli od razu po łupy. Chcieli ziemi. Wysłali poselstwo do miasta Clusium, żądając prawa do osiedlenia się na jego terenach.

Gdy 26 grudnia 1476 roku zginął tragicznie Galeazzo Maria Sforza, dziadek królowej Bony Sforzy d’Aragony i sojusznik Wawrzyńca Wspaniałego, otworzyło to Pazzim drogę do zgładzenia Wawrzyńca Medyceusza. Spisek przygotowali razem z papieżem Sykstusem IV.

Władysław II nie był nazywany „Wygnańcem” ani za swojego życia, ani bezpośrednio po śmierci. W źródłach współczesnych jego czasom figurował po prostu jako Władysław II lub „Władysław Secundus” – dla odróżnienia od wcześniejszego Władysława Hermana.

15 sierpnia 717 roku Maslama, brat kalifa Sulejmana, rozpoczął ostrzał miasta. Przeciwko kamiennym murom Konstantynopola z wielką siłą obrócono tarany, katapulty i inne wojenne machiny oblężnicze, ciągnięte przez setki kilometrów przez tysiące mułów i wielbłądów.

Agnieszka Dowbor-Muśnicka urodziła się 7 września 1919 roku jako córka jednego z najbardziej zasłużonych polskich wojskowych – generała broni Józefa Dowbora-Muśnickiego, dowódcy I Korpusu Polskiego w Rosji oraz Armii Wielkopolskiej.

Królowie Katoliccy zawarli sojusz z Habsburgami, a konkretnie z cesarzem Maksymilianem I Habsburgiem. Miał on ze swoją pierwszą żoną – Marią Burgundzką dwoje dzieci: Filipa I Pięknego i Małgorzatę Habsburg. Syn Maksymiliana I Habsburga ożenił się z córką Królów Katolickich – Joanną Szaloną. Natomiast córka wyżej wspomnianego cesarza – Małgorzata Habsburg wyszła za syna Ferdynanda i Izabeli – Jana z Asturii.

Zanim Herkus Monte zapisał się w historii, Prusowie – bałtyckie plemiona zamieszkujące tereny dzisiejszej północno-wschodniej Polski – przez stulecia żyli w swoich grodach, kultywując pogańskie wierzenia i własny styl życia. Nie znali chrześcijaństwa, a ich religia opierała się na kulcie przyrody i przodków.

Niepozorny, trochę zabiedzony kundelek błąkał się po ulicach Blackpool – miasta, które podczas II wojny światowej było jednym z głównych ośrodków szkoleniowych Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii. To właśnie tam młody mechanik, Marian Wodzyński, natknął się na psa, który od razu skradł jego serce. Wbrew przepisom zabrał go ze sobą do bazy. Zwierzak szybko zyskał sympatię nie tylko mechanika, ale i całego personelu dywizjonu.

Jednym z powodów prowadzenia dżihadu w Hiszpanii pozostawało zdobycie niewolników, w szczególności kobiet i dzieci. Od momentu najazdu na ten najbardziej wysunięty na zachód półwysep Europy w 711 roku muzułmanie starali się przyciągnąć swoich współwyznawców wizją oczekujących tam na nich kobiet. Gdy kalif Al-Walid z Damaszku ujrzał później zgromadzone olbrzymie łupy, zachwycił się „zasobnością mieszkańców Hiszpanii, […] jej bogactwami i urodą jej młodych dziewcząt”.

Zygmunt Stary był piątym z kolei synem króla Polski i wielkiego księcia litewskiego – Kazimierza IV Jagiellończyka i jego żony Elżbiety Rakuszanki zwanej „matką królów”. Początkowo w ogóle nie był brany pod uwagę przy sukcesji tronu. Po śmierci ojca władcą Polski został starszy brat Zygmunta – Jan Olbracht. Kolejnego syna Kazimierza Jagiellończyka – Aleksandra – wybrano natomiast na wielkiego księcia litewskiego.

Hermann von Salza urodził się około 1179 roku w Langensalza w Turyngii w rodzinie ministeriałów zależnych od landgrafów Turyngii i palatynów Saksonii. Ministeriałowie stanowili specyficzną grupę społeczną w średniowiecznych Niemczech – formalnie niewolni, ale pełniący funkcje rycerskie i administracyjne, co dawało im pewien prestiż społeczny. Rodzina von Salza, choć nie należała do najwyższej arystokracji, miała ambicje i możliwości, które Hermann potrafił wykorzystać.​

Franciszek Kleeberg urodził się 1 lutego 1888 roku w Tarnopolu w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Jego ojciec Emilian brał udział w powstaniu styczniowym, co w ówczesnej Galicji nadal wiązało się z dumą, ale i z niechęcią ze strony władz zaborczych. Młody Franciszek od początku przejawiał zainteresowania wojskowe, dlatego – po maturze w szkole realnej w Hranicach i egzaminie cywilnym w Wiedniu – rozpoczął naukę w prestiżowej Akademii Wojskowo-Technicznej w Moedling, gdzie kształcono specjalistów artylerii dla armii austro-węgierskiej.

Władysław Łokietek, zanim ożenił syna z Aldoną Anną Giedyminówną (1325), rozważał małżeństwo królewicza Kazimierza z córką króla Czech Jana Luksemburskiego – Guttą Luksemburską. Jak twierdził prof. Jerzy Wyrozumski – biograf króla Kazimierza Wielkiego, polskie źródła przemilczały ten fakt. Być może dlatego, że miał on charakter epizodyczny.

Poznali się w więzieniu. Nastąpiło to w 1920 roku, kiedy 15-letnia Nina przyszła odwiedzić swojego stryja – Ewgeniego Gegeczkoriego, ministra spraw zagranicznych niepodległej Gruzji, który został uwięziony po przejęciu władzy przez bolszewików. W tym samym więzieniu przebywał młody Beria, wówczas rewolucjonista drugiego szeregu, dopiero zaczynający swoją drogę w sowieckim aparacie.

W grudniu 1586 roku Stefan Batory przebywał w Grodnie, swoim ulubionym mieście. Mimo wcześniejszych problemów zdrowotnych – znanych głównie z relacji jego nadwornych lekarzy – uchodził za człowieka silnego, zahartowanego i wyjątkowo odpornego. Jeszcze kilka dni przed śmiercią wybrał się na polowanie, gdzie, według dostępnych przekazów pisanych, miało go „ściąć z nóg”.

Sułtan Mehmed II Zdobywca rozpoczął bombardowanie 6 kwietnia. W murach udało się wybić otwór, lecz do wieczora wyłom został naprawiony przez obrońców. Mniej więcej w tym samym czasie Łukasz Notaras, wielki książę Konstantynopola, odparł napastników atakujących z morza łańcuch portowy.

Pierwsza żona króla Kazimierza Wielkiego była córką litewskiego władcy – Giedymina. Sojusz z Litwą zawarł król Polski Władysław I Łokietek, który w 1325 roku ożenił swojego syna – Kazimierza Wielkiego, właśnie z Aldoną Anną Giedyminówną.