Historia Polski (strona 3 z 5)

Heinz Reinefarth odpowiadał za oddziały, które w sierpniu 1944 roku mordowały mieszkańców warszawskiej Woli. Po wojnie nie trafił jednak do więzienia. Został burmistrzem niemieckiego kurortu, zasiadał w landtagu i do końca życia pobierał generalską rentę.

Wygnany z Czech książę praski przybył do Polski jako żebrak bez kraju i grosza przy duszy. Bolesław Chrobry przyjął kuzyna z otwartymi ramionami: razem polowali, ucztowali i wygrzewali się w łaźniach. Niedługo potem piastowski książę osadził kuzyna z powrotem na praskim tronie.

Mieszko II stracił koronę, musiał uciekać z kraju, a w Czechach spotkało go jeszcze większe upokorzenie. Średniowieczne źródła przekazują, że polski król został tam ciężko okaleczony, a wszystko miało być zemstą za to, co wcześniej Czechom zrobił Bolesław Chrobry.

W lipcu 1939 roku pułkownik Stanisław Dąbek otrzymał zadanie obrony Gdyni od strony lądu. Miał zaledwie kilka tygodni, niepełne oddziały i przeciwnika dysponującego ogromną przewagą. Mimo to walki na Wybrzeżu trwały dziewiętnaście dni.

"Nieugięte. Jakie naprawdę były wiejskie kobiety" to najnowsza książka bestsellerowej autorki Anety Godyni. Co wiemy na temat tej pozycji i dlaczego jest taka wyjątkowa?

Jadwiga Andegaweńska dorastała w Budzie, na jednym z najświetniejszych dworów ówczesnej Europy. To tam poznała wyrafinowane smaki kuchni francuskiej i włoskiej, które towarzyszyły jej także po przybyciu do Krakowa. Królewski stół nie zawsze wyglądał jednak tak samo. Obok wystawnych uczt pojawiały się na nim postne potrawy, ryby, mięsa, owoce oraz piwo, za którym władczyni szczególnie przepadała.

W Auschwitz-Birkenau odebrano jej nazwisko i oznaczono numerem 41335. Dla rodzących więźniarek Stanisława Leszczyńska pozostała jednak położną, która nie zgodziła się wykonywać rozkazu zabijania noworodków.

Po śmierci Ludwika Węgierskiego Polska znalazła się w sytuacji bez precedensu. Tron w Krakowie stał pusty, a władza nad krajem zależała od decyzji podejmowanych daleko od Krakowa. W tle politycznych napięć pojawia się 10-letnia Jadwiga Andegaweńska, jej niechętna Polsce matka oraz książę mazowiecki Siemowit IV, który przez chwilę wydawał się realnym kandydatem na polskiego monarchę. Zastawił nawet swoje ziemie, by zasiąść na polskim tronie, a nawet chciał porwać Jadwigę Andegaweńską!

Wyrwano ją z klasztoru wbrew ślubom zakonnym i oddano za żonę świeżo ochrzczonemu władcy dalekiego kraju. Jej małżeństwo wywołało skandal w całej Rzeszy, a biskup-kronikarz nie krył oburzenia. Oto historia Ody, drugiej żony Mieszka I i tego, jak pojawiła się w kraju nad Wisłą.

Oślepiał, dusił i wieszał ludzi, a jednego z duchownych kazał powiesić dwa razy. Konrad Mazowiecki przeszedł do historii jako jeden z najokrutniejszych władców polskiego średniowiecza, dla niektórych był wręcz wcieleniem zła. A jednak ten sam człowiek zakładał miasta, dbał o rozwój gospodarczy swoich ziem i był sprawnym, przebiegłym politykiem. Kim naprawdę był książę, którego kroniki nazywały diabłem z Mazowsza?

Ojciec był najpodlejszym z Piastów, a on uchodził za człowieka poczciwego i sprawiedliwego. A jednak to nie okrutnego Bolesława Rogatkę, lecz właśnie jego, Henryka Brzuchatego, czekał los najstraszniejszy z możliwych.

Zanim został pierwszym królem Polski, był zakładnikiem na cesarskim dworze i mężem, który dwie pierwsze żony odesłał do domu w ciągu zaledwie kilku lat. Bolesław Chrobry wszedł w dorosłość jako twardy, zahartowany w politycznych grach mężczyzna, który małżeństwo traktował jak narzędzie, a nie jak uczucie. Dopiero trzeci związek odmienił jego życie.

Wiosną 1241 roku Kraków opustoszał przed nadejściem mongolskich oddziałów. Gród spłonął, lecz warstwy spalenizny i groty strzał odnajdywane pod Rynkiem nadal świadczą o skali tamtego najazdu. Co wiemy o zdobyciu Krakowa przez Mongołów?

Najpierw kazał wyłupić oczy własnemu bratu, a potem przez czterdzieści dni leżał w popiele i włosiennicy, zalewając się łzami. Bolesław Krzywousty, jeden z najpotężniejszych władców ówczesnej Europy, ukorzył się publicznie w sposób, jakiego Polska wcześniej nie widziała. Boso przemierzał kraj, pościł, rozdawał majątek i pielgrzymował do świętych grobów. Czy robił to ze szczerej skruchy, czy też desperacko ratował nadszarpnięty wizerunek?

Na jej widok wrogie wojsko rzuciło broń, a jego dowódca wolał nadziać się na własny miecz, niż wracać do domu pokonany. Tak legenda opowiada o Wandzie, córce Kraka, jednej z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskich podań. Skąd wzięła się ta opowieść i co kryje się za słynnym skokiem do Wisły?

Zamiast klejnotów wręczył królowi Polski dwa lwy, a jedna tylko podróż kosztowała go więcej, niż jego księstwo zarabiało przez rok. Henryk XI legnicki przez całe życie trwonił majątek na hulanki i wystawne gesty, aż jego dług urósł do astronomicznej sumy. Oto portret jednego z najbarwniejszych, a zarazem najbardziej lekkomyślnych Piastów w historii.

Regelinda, córka Bolesława Chrobrego, została margrabiną Miśni. Jej imienia nie zanotowali współcześni kronikarze, a pamięć o Piastównie przetrwała przede wszystkim dzięki dokumentom z późniejszej epoki i figurze w katedrze w Naumburgu.

Bolesław Chrobry cudem uszedł z życiem z krwawej napaści w Rzeszy. Ale kto za nią stał? Historycy tropią winnych od stuleci, a lista podejrzanych jest długa. Oto śledztwo w sprawie zamachu, który zerwał pokój między Polską a Rzeszą i pchnął oba państwa w wieloletnią wojnę.

Gdy w 1002 roku Rzeszą wstrząsnęła walka o tron, Bolesław Chrobry zwietrzył okazję życia. W kilka tygodni zajął rozległe ziemie na zachód od swojego państwa, nie tocząc niemal ani jednej bitwy. A gdy drogę zagrodziły mu niemieckie oddziały, zamiast dobyć miecza, wygłosił oświadczenie, które wprawiło wrogów w osłupienie. O co konkretnie chodzi?

Mieli zjechać najważniejsi książęta i biskupi kraju, by zakończyć wyniszczające spory o Wielkopolskę. Wszystko zawisło jednak na przybyciu dwóch ludzi, którzy uparcie zwlekali. Gdy obrady utknęły, znudzeni władcy zaczęli rozjeżdżać się do domów, a książę Leszek Biały wyjechał jako jeden z ostatnich. Ta zwłoka kosztowała go życie. Oto kulisy zjazdu, który przeszedł do historii jako preludium najgłośniejszego mordu epoki.

W 1227 roku podczas zjazdu w Gąsawie ginie książę Leszek Biały. Jego syn Bolesław ma zaledwie rok, lecz już staje się jednym z najważniejszych uczestników walki o Kraków. Zanim dorośnie i sam obejmie władzę, inni będą próbowali decydować o jego przyszłości.

Uchodzi w podręcznikach za władcę słabego, miękkiego i mało zaradnego. A jednak to właśnie on bywa wskazywany jako człowiek, który kazał otruć rodzonego bratanka. Władysław Herman miał motyw najsilniejszy ze wszystkich podejrzanych w sprawie śmierci Mieszka Bolesławowica, a śmierć młodego Piasta usuwała mu z drogi groźnego rywala do tronu. Czy nieudolny książę naprawdę posunął się do skrytobójstwa we własnej rodzinie?

Znano go w Niemczech, Czechach, na Rusi, a nawet w dalekiej Francji. Palatyn Piotr Włostowic dorobił się fortuny i sławy dzięki brawurze, której nie powstydziłby się bohater rycerskiej legendy. A jednak ten sam człowiek skończył oślepiony i okaleczony na rozkaz księcia, któremu służył. Zanim jednak doszło do jego upadku, Włostowic był najpotężniejszym możnowładcą w całym kraju.

Bolesława Chrobrego znamy przede wszystkim jako wojownika, zdobywcę i pierwszego króla Polski. Grzegorz Gajek pokazuje go jednak z zupełnie innej strony – oczami jego własnych dzieci.

Tych, którzy nie potrafili wymówić tych słów po polsku ("soczewica, koło, miele, młyn"), czekała śmierć. Tak Władysław Łokietek miał rozprawić się z niemieckimi mieszczanami, którzy podnieśli przeciw niemu bunt. Niepozorny książę z Kujaw, a od 1320 roku król Polski, potrafił być bezwzględny wobec wrogów.